Info per ZMK:Kontakt: Avokat Altin Goxhaj - Drejtor i ZMKE-mail:
Kjo adresė e-mail-i ėshtė e mbrojtur nga spam bots, duhet tė aktivizoni Java skriptet pėr tė parė atė
,
Kjo adresė e-mail-i ėshtė e mbrojtur nga spam bots, duhet tė aktivizoni Java skriptet pėr tė parė atė
Tel: 355 672004545Galeri fotosh: http://s677.photobucket.com/albums/vv135/Konsumatori/zmk/
Leter e Hapur Urgjente drejtuar AKEP: NDALONI MIRATIMIN E KONTRATES TIP TE KONSUMATOREVE ME AMC SEPSE PO SHKELNI LIGJINZYRA PER MBROJTJEN E KONSUMATOREVE
Drejtuar:
Autoritetit të Komunikimeve Elektronike dhe Postare
Për dijeni:
Komisionit Parlamentar për Veprimtaritë Prodhuese
Organet e Medias Shqiptare
Shoqërisë Civile
Ministrisë së Ekonomisë, Tregtisë dhe Energjitikës
Ministrisë së Punëve Publike, Transportit dhe Telekomunikacionit
Subjekti:
Letër e hapur e Zyrës për Mbrojtjen e Konsumatorëve drejtuar Autoritetit të Komunikimeve Elektronike dhe Postare – AKEP: “Të ngrihet miratimi i kontratës së tip të AMCsë me konsumatorët pasi nuk i është dhënë mundësia konsumatorëve apo përfaqësuesve të tyre të japin opinionet mbi këtë draft, ccka shkel ligjin Ligj Nr. 9918, dt.19.05.2008, Për komunikimet elektronike në Republikën e Shqipërisë dhe Ligjin Nr.9902, datë 17.4.2008 për mbrojtjen e konsumatorëve
Baza ligjore:
Ligj nr. 9918, dt.19.05.2008, për komunikimet elektronike në Republikën e Shqipërisë, Neni 110, Këshillimi Publik, dhe Ligj nr.9902, datë 17.4.2008 për mbrojtjen e konsumatorëve, Pjesa V, Kushtet e padrejta të kontratave dhe përputhshmëria kontraktuale, Kreu I, Kushtet e padrejta në kontratat me konsumatorët, Neni 27, Kushtet e padrejta
Dt.4 Mars 2010, Tiranë
ZMK - Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve proteston ndaj vendimit të AKEP për të miratuar modelin e ri të kontratës së AMCsë me konsumatorët shqiptarë duke mos i dhënë mundësi përfaqësuesve të konsumatorëve të shprehen për këtë kontratë. Ky akt është vazhdim i historisë së injorimit të zërit të konsumatorëve që prej 10 vjetësh nga ERT dhe tashmë AKEP duke përjashtuar zërin e konsumatorëve në miratimin e drafteve të kontratave të kompanive telefonike mobile dhe fikse duke krijuar një situatë paligjshmërie në marëdhëniet kontraktuale midis kompanive telefonike dhe konsumatorëve shqiptarë.
Plani i AKEP për të miratuar me shpejtësi dhe pa u konsultuar me grupet e interesuara siç e kërkon dhe ligji, sot në dt. 4 Mars 2010 të kontratës tip të AMCsë më abonentët e vet, pavarësisht se ka një kërkesë të ZMKsë që në datë 23 Shkurt 2010 për seancë dëgjimore kur një ndër pikat ishte pikërisht kërkesa jonë për të shprehur qëndrimet tona mbi njëanshmërinë në kontratat e kompanive të telefonisë ku përfshihej normalisht si gjithë të tjerat edhe kompania AMC.
Prej 10 vjetësh të gjitha kontratat e konsumatorëve me kompanitë telefonike vuajnë në mënyrë të rregullt nga njëanshmëria e plotë në favor të kompanive telefonike dhe në dëm të konsumatorëve. Por nëse në 2003 psh nuk kishte kush të përfaqësonte interesat e konsumatorëve, në 2010, Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve është një ndër zërat e fortë të konsumatorëve e njohur edhe në nivel ndërkombëtar, çka e bën mbledhjen e sotme të AKEP për miratimin e modelit të kontratës së AMC me konsumatorët pa dëgjuar paraprakisht palën e konsumatorëve, një mbledhje të dyshimtë për motivet e njëanshmërisë dhe mbi të gjitha një mbledhje që demostron hapur se kontrata e re e AMCsë me konsumatorët do të jetë një Kontratë e cila cënon rëndë interesat e konsumatorëve.
Entet rregullatore dhe autoritetet mbikqyrëse të tregut kanë për detyrë parësore të mbrojnë interesat e konsumatorëve dhe të krijojnë ekuilibra dhe balanca midis palëve, kur dihet shumë mirë se konsumatori përfaqëson palën vunerabël dhe të dobët përballlë fuqisë miliardëshe të superkompanive që kanë studio ligjore të tëra në dispozicion të plotë. Pikërisht kontratat janë i vetmi instrument që duhet të garantojnë mbrojtje për konsumatorët dhe duke pasur parasysh që ato në bazë ligjit formulohen paraprakisht nga kompanitë telefonike nga superavokatët e vet ndërkombëtarë duhet medoemos që Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare – AKEP që të dëgjonte paraprakisht edhe zërin e konsumatorëve shqiptarë nëpërmjet organizatave përfaqësuese apo nëpërmjet sondazheve dhe seancave publike dëgjimore me grupe përfaqësuese të konsumatorëve.
Ndaj edhe Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve i kërkoi para një jave AKEPit të drejtën e një seance dëgjimore ku njëra ndër pikat ishte edhe paraqitja e pretendimeve për kontratat e kompanive telefonike. Por natyrisht, urgjenca e thirrjes së mbledhjes për miratimin e kontratës së AMCsë pa realizuar një seancë dëgjimore me konsumatorët tregon tendenciozitetin e pastër të AKEP për të përjashtuar konsumatorët nga shprehja e pretendimeve të tyre në kontratën me AMCnë duke favorizuar kështu hapur dhe në kundërshtim me ligjin kompaninë private.
ZMK konstaton me shqetësim se praktika e njëanshmërisë ekstreme në vendimarrjet e AKEP në favor të kompanive private dhe në dëm të konsumatorëve është në të njëjtën situatë edhe me kontratat e Vodafon, Eagle dhe Albtelekom.
Aktualisht konsumatorët shqiptarë disponojnë kontrata të papërshtatura me Ligjin e Konsumatorëve që nga mesi i viti 2008 pasi ato kontrata janë formuluar para hyrjes në fuqi të këtij ligji dhe nuk i përgjigjen standardeve të reja të legjislacionit në fuqi çka i kthen në kontrata në kundërshtim me ligjin dhe në dëm të konsumatorëve shqiptarë.
AKEP ka lejuar këtë paligjshmëri prej 1 viti e gjysëm duke dëmtuar rëndë interesat e konsumatorëve shqiptarë dhe duke favorizuar kompanitë miliardere çka të bën të dyshosh për motivet e këtij pasiviteti.
Vendimi i AKEP për të miratuar me shpejtësi kontratën e re të AMCsë pa i lejuar konsumatorët shqiptarë që të dëgjohen para miratimit të kësaj kontrate është shkelje e ligjit bazë të marëdhënieve kontraktuale (Kodi Civil dhe Kodi i Proçedurës Civile) pasi një kontratë jo vetëm që duhet të firmoset me vullnetin e lirë të të dy palëve por edhe duhet të shprehë vullnetin e lirë të të dy palëve që në formulim.
Vendimi i AKEP është në kundërshtim edhe me legjislacionin që rregullon komunikimin elektronik në Shqipëri pasi AKEP ka detyrim për të organizuar seanca dëgjimore me publikun dhe ku ti jepet e drejta konsumatorëve dhe përfaqësuesve të tyre që tu dëgjohet zëri para se të merren vendime që ndikojnë mbi ta.
Po ashtu drejtuesit dhe zyrtarët e AKEP me mosveprimin e tyre për të ndaluar paligjshmërinë në marëdhëniet kontraktuale me konsumatorët shqiptarë rrezikojnë edhe dënimin penal bazuar tek shpërdorimi i detyrës për zyrtarët publikë.
Ndaj dhe ZMK i bën thirrje publike AKEP, që të ngrijë proçesin e vendimarrjes mbi kontratën e AMCsë dhe të organizojë sa më shpejt të jetë e mundur seancën dëgjimore që i ka kërkuar ZMK ku të paraqiten edhe pikëpamjet e konsumatorëve pasi tu jetë shpërndarë draft kontrata e përgatitur nga AMC pasi vetëm mbi të mund të jepen gjykimet dhe vlerësimet përkatëse.
Nëse AKEP do të bëjë veshin e shurdhër dhe do të ndërmarrë hapin e gabuar për të miratuar modelin e kontratës të përgatitur nga AMC pas dëgjuar zërin e konsumatorëve, atëhere ZMK do të ndërmarrë hapat e duhur ligjorë për të prapësuar këtë vendim të AKEP dhe do të çojë në Prokurori të dhënat e duhura për drejtuesit dhe zyrtarët e AKEP që vërtetojnë se ata kanë shpërdoruar detyrën dhe kanë dëmtuar interesat e qytetarëve dhe të institucioneve publike dhe private.
Për të gjithë këto probleme, Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve do t’i drejtohet Komisionit Parlamentar për Veprimtaritë Prodhuese për ti kërkuar AKEP të raportojë shkeljet e kryera dhe njëkohësisht do ti drejtohet Avokatit të Popullit për të ndërmarrë hapat e duhur për këtë qëllim.
Me respekt
Avokat Altin Goxhaj
Drejtor i Zyrës për Mbrojtjen e Konsumatorëve
Baza Ligjore:
LIGJ NR. 9918, DT.19.05.2008
PËR KOMUNIKIMET ELEKTRONIKE NË REPUBLIKËN E SHQIPËRISË
NENI 10
KËSHILLIMI PUBLIK
1. AKEP-i, në proccesin e përgatitjes së dokumenteve rregullatore për tregun e komunikimeve elektronike dhe përpara marrjes së vendimeve, të cilat kanë një ndikim të ndjeshëm në tregun e komunikimeve elektronike, është i detyruar të marrë dhe të vlerësojë mendimin e palëve të interesuara nëpërmjet këshillimit publik.
2. Në proccesin e këshillimit publik, AKEP-i publikon dokumentet rregullatore të propozuara dhe kërkon paraqitjen me shkrim të mendimit të palëve të interesuara, brenda një afati kohor të publikuar, i cili nuk duhet të jetë më pak se 30 ditë.
3. Në rast se AKEP-i e gjykon të nevojshme, kryen edhe seancën dëgjimore, ftohen palët e interesuara për të parashtruar mendimin për dokumentet rregullatore të propozuara.
4. Pas përfundimit të afatit të përcaktuar në pikën 2 të këtij neni dhe para miratimit të dokumenteve rregullatore, AKEP-i duhet të publikojë mendimet dhe komentet e palëve të interesuara, duke respektuar konfidencialitetin e informacionit.
LIGJ NR.9902, DATË 17.4.2008 PËR MBROJTJEN E KONSUMATORËVE
PJESA V
KUSHTET E PADREJTA TË KONTRATAVE DHE PËRPUTHSHMËRIA KONTRAKTUALE
KREU I
KUSHTET E PADREJTA NË KONTRATAT ME KONSUMATORËT
NENI 27
KUSHTET E PADREJTA
1. Kushti kontraktual, i cili nuk është negociuar veçmas, është i padrejtë në qoftë se shkakton pabarazi të ndjeshme dhe të dallueshme në të drejtat dhe detyrimet e palëve, që rrjedhin nga kontrata, në dëm të konsumatorëve.
2. Një kusht do të konsiderohet si i panegociuar veçmas, kur ai ka qenë hartuar më parë nga tregtari dhe, si pasojë, konsumatori nuk ka qenë në gjendje të ndikojë në përmbajtjen e kushtit, veçanërisht në tekstin e kontratës standarde, të formuluar më parë.
Në rast se disa aspekte të kushtit ose një kusht specifik kanë qenë të negociuara veçmas, nuk përjashtohet zbatimi i paragrafit të parë të pikës 2 te pjesa tjetër e kontratës, nëse një vlerësim i përgjithshëm i kontratës tregon se ajo është një kontratë standarde e formuluar më parë.
Kur tregtari pretendon se një kusht standard ka qenë i negociuar veçmas, barra e provës bie mbi të.
3. Padrejtësia e kushtit kontraktual do të vlerësohet duke mbajtur parasysh:
a) natyrën e mallrave dhe shërbimeve, për të cilat lidhet kontrata;
b) kohën e lidhjes së kontratës;
c) rrethanat shoqëruese të lidhjes së kontratës,
ç) kushte të tjera të kontratës ose kontratë tjetër, nga e cila është e varur.
4. Janë kushte të padrejta në kontrata të drejtat e tregtarit, kur:
a) përjashtojnë ose kufizojnë përgjegjësinë ligjore të shitësit ose furnizuesit, për shkak të vdekjes së konsumatorit ose dëmtimit personal të tij, si pasojë e një veprimi ose mangësie të tregtarit;
b) përjashtojnë ose kufizojnë në mënyrë të papërshtatshme të drejtat ligjore të konsumatorëve përballë tregtarit ose palës tjetër, në rast të një mospërmbushjeje, tërësore ose pjesore, apo përmbushjeje të pamjaftueshme nga tregtari të çdo detyrimi kontraktual, përfshirë të drejtën e zgjedhjes së kompensimit të borxhit ndaj tregtarit kundrejt çdo pretendimi, që konsumatori mund të ketë kundër tij;
c) e bëjnë një marrëveshje detyruese për konsumatorin, ndërsa furnizimi i shërbimit nga tregtari është subjekt i një kushti, realizimi i të cilit varet vetëm nga ai vetë;
ç) lejojnë tregtarin për të mbajtur shumën e paguar nga konsumatori, kur ky i fundit vendos për të mos e përfunduar ose përmbushur kontratën, pa parashikuar për konsumatorin marrjen e kompensimit të një shume ekuivalente nga tregtari, kur ky i fundit është pala që ndërpret kontratën;
d) i kërkojnë çdo konsumatori, i cili nuk arrin të përmbushë detyrimin e tij, të paguajë si kompensim një shumë të lartë joproporcionale;
dh) autorizojnë tregtarin të prishë kontratën, mbi bazë të lirë të të vepruari, kur një lehtësi e tillë nuk i është dhënë konsumatorit, ose lejon tregtarin të mbajë shumën e paguar për shërbimet ende të pafurnizuara nga ai, kur është vetë tregtari që prish kontratën;
e) i mundësojnë tregtarit t’i japë fund kontratës për një kohëzgjatje të pacaktuar, pa njoftim të arsyeshëm, me përjashtim kur ka bazë të rëndësishme për ta bërë këtë;
ë) zgjasin automatikisht një kontratë, që ka një afat kohor të caktuar, kur konsumatori nuk është shprehur ndryshe, kur afati i fundit kohor, që i lihet konsumatorit për të shprehur dëshirën për moszgjatje të kontratës, është i paarsyeshëm;
f) detyrojnë konsumatorin të mos anulojë kushtet, me të cilat ai nuk ka mundësi reale për t’u bërë i njohur, përpara përfundimit të kontratës;
g) i mundësojnë tregtarit të ndryshojë kushtet e kontratës në mënyrë të njëanshme, pa një arsye të vlefshme, që specifikohet në kontratë;
gj) i mundësojnë tregtarit të ndryshojë, në mënyrë të njëanshme, pa një arsye të vlefshme, çdo karakteristikë të mallit ose shërbimit që është për t’u ofruar;
h) parashikojnë për çmimin e mallit të përcaktohet në kohën e shpërndarjes ose lejojnë shitësin e mallit apo ofruesin e shërbimit të rrisë çmimet, për të dy rastet, pa i dhënë konsumatorit të drejtën e ndërsjellë për të anuluar kontratën, nëse çmimi përfundimtar është shumë më i lartë se çmimi, për të cilin ishte rënë dakord kur kontrata ishte përfunduar;
i) i japin tregtarit të drejtën për të përcaktuar nëse malli ose shërbimi i ofruar është në përputhje me kontratën ose i japin atij të drejtën ekskluzive për të interpretuar çdo kusht të kontratës;
j) kufizojnë detyrimin e tregtarit për të mbajtur angazhimet e marra nga agjenti i tij, ose i bëjnë angazhimet e tij subjekt të pajtimit me një formalitet të veçantë;
k) detyrojnë konsumatorin të përmbushë të gjitha detyrimet e tij, ndërsa tregtari nuk përmbush detyrimet e tij;
l) i japin tregtarit mundësinë të transferojë të drejtat dhe detyrimet e tij, sipas kontratës, kur kjo mund të shërbejë si pakësim i garancive për konsumatorin, pa pëlqimin e këtij të fundit;
ll) përjashtojnë ose pengojnë të drejtën e konsumatorit të ndërmarrë veprime ligjore ose të ushtrojë çdo kompensim tjetër ligjor, veçanërisht duke i kërkuar konsumatorit të paraqesë mosmarrëveshjet ekskluzivisht në arbitrazh të pambuluar nga dispozitat ligjore, duke kufizuar padrejtësisht të dhënat në dispozicion për të, ose duke i ngarkuar konsumatorit barrën e provës, e cila, sipas nenit 12 të Kodit të Procedurës Civile, i bie palës tjetër të kontratës.
NENI 28
KËRKESAT E TRANSPARENCËS
1. Në rastin e kontratave, ku të gjitha ose disa kushte që u ofrohen konsumatorëve janë të shkruara, atëherë këto duhet të paraqiten me një formulim të kuptueshëm. Në rast se ka dyshime rreth kuptimit të kushtit të kontratës, atëherë interpretimi është në favor të konsumatorëve.
2. Në rastin kur kushti konsiderohet i padrejtë, ai quhet i pavlefshëm nga koha që është lidhur kontrata. Kushtet e tjera kontraktuale mbeten detyruese për palët dhe zbatimi i mëtejshëm i kontratës është i mundshëm. ZMK fillon "LUFTEN" kunder abuzimeve ndaj konsumatoreve ne tregun e telefonise fikse dhe celulare, si dhe sherbimet e internetit ZMK - ZYRA PËR MBROJTJEN E KONSUMATORËVE
Nr. Prot. 100224.1
Drejtuar: Agjencisë Kombëtare të Komunikimeve Elektronike dhe Postare
Dërgon: Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve – ZMK
Subjekti: Kërkesë për Seancë Dëgjimore për abuzimet e shumta që po u bëhen konsumatorëve shqiptarë në tregun e komunikimeve të telefonisë fikse dhe celulare dhe të shërbimeve të internetit
Dt. 24 Shkurt 2010, Tiranë
Të nderuar Zotërinj
Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve konstaton që në tregun e komunikimeve elektronike dhe përkatësisht në tregun e komunikimeve të telefoninë celulare dhe fikse, në përdorimin e komunikimit online, ka abuzime të ndryshme në dëm të konsumatorëve shqiptarë duke përfshirë:
• abuzime me mesazhet duke faturuar mesazhe të dublikuara apo deri të të treplikuara në fushën e telefonisë celulare
• heqje te shërbimeve të caktuara në telefoninë celulare dhe fikse duke u zëvendësuar me shërbime të reja të pakërkuara të cilat kërkojnë pagesa më të larta dhe çorodisin konsumatorët
• ofrim shërbimesh në komunikimet e telefonisë celulare pa treguar koston e vërtetë të tyre për konsumatorët,
• abuzime me oferta në telefoninë celulare që në pamje të parë duken shumë të mira dhe më pas rezultojnë se prodhojnë efekte me pasoja shumë të rënda financiare për konsumatorët
• abuzime me shërbimet online duke mos ofruar shërbimin e kontraktuar në kohë apo sasi
• favorizime të tregut të zi duke iu hequr qytetarëve të drejtën e përdorimit në komunikimet telefonike nëpërmjet kabinave telefonike pasi mungojnë në treg kartat me parapagesë të telefonisë fikse
• rritje të paligjshme të çmimeve në treg nga kompani celulare nëpërmjet ofrimit të kartave me parapagesë të caktuara të cilat ofrojnë çmime më të larta se sa ai i vendosur nga AKEP
• dhe mbi të gjitha njëanshmëri e dukshme dhe e dëmshme në të gjitha kontratat e kompanive me konsumatorët
Për këto arsye dhe të tjera, Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve kërkon organizimin e një Seance Dëgjimore me AKEP ku do të paraqiten pretendimet tona dhe që do të synojmë që t’Ju kërkojmë Juve që të merrni masat e duhura për të ndaluar këtë abuzim të vazhdueshëm që po ndodh përherë e më shumë me konsumatorët shqiptarë vetëm e vetëm për rritjen abuzive të fitimit nga kompanitë e shërbimit telefonik dhe online.
Ne e kërkojmë që Seanca të organizohet para datës 15 Mars 2010 e cila është Dita Ndërkombëtare e Konsumatorëve për arsye se pas kësaj date ne kemi axhendë të përshkallëzimit të reagimit konsumator. Konfirmimin për seancën dëgjimore e kërkojmë brenda datës 1 Mars 2010.
Me respekt dhe besim se ju do të merrni në konsideratë kërkesën tonë në mbështetje të së drejtës sonë në bazë të ligjit për Mbrojtjen e Konsumatorëve dhe të legjislacionit shqiptar dhe rregulloreve të brendëshme mbi funksionimin e AKEP.
Me respekt
Avokat Altin Goxhaj
Drejtor i Zyrës për Mbrojtjen e Konsumatorëve
ZMK con për ndjekje penale OSSH për vjedhjet që iu bënë konsumatorëve në dt 10 - 31 Dhjetor 2009 Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve përgatit kallzim penal ndaj drejtuesve të OSSHsë për Vjedhje me anë të mashtrimit (Neni 143 I Kodit Penal) dhe vjedhje me anë të mashtrimit kompjuterik (Neni 143/b I Kodit Penal).
Siç dihet rritja e tarifave për konsumin nën 300 kë/h në 7.7 lekë/kËh ka hyrë në fuqi më 1 janar 2010, por OSSH e ka llogaritur me konsumin e energjisë të muajit dhjetor, që duhet të ishte 7 lekë (pa TVSH). Po ashtu ka ndodhur edhe me çmimet mbi fashën 300 kë/h. Të gjendur në këtë situatë absurde, konsumatorët janë ankuar pranë zyrave të Entit Rregullator të Energjisë Elektrike (ERE) dhe të Zyrës për Mbrojtjes së Konsumatorëve, të cilat pasi janë njohur me problemin po reagojnë në mënyra të ndryshme.
Nëse OSSH në mënyrë të çuditshme po kërkon thjesht dëmëshpërblimin e konsumatorëve (pra thjesht zbritjen nga çmimi I Janarit apo Shkurtit të diferencës së mbifaturuar më 10 - 31 Dhjetor) Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve në bazë të Ligjit për Mbrojtjen e Konsumatorëve I ka vënë emrin që ka kësaj historie: VJEDHJE ME ANË TË MASHTRIMIT!
Ajo që të bie në sy në këtë paradoks tolerance nga ana e EREsë është se OSSH nuk ka përtuar që disa ditë më parë të jetë në gjyq kundër EREs ndërsa ERE nuk merr iniciativën që I njeh ligji që të mbrojë konsumatorët duke hedhur në gjyq penal OSSHnë për vjedhje me anë të mashtrimit. Dëmi që I është bërë konsumatorëve në mënyrë tinzare nga ana e OSSHsë është i rëndë por mbi të gjitha është një akt I shëmtuar pasi për realizimin e kësaj vjedhje është përdorur mashtrimi kompjuterik duke abuzuar pikërisht me mungesën e mekanizmave mbikqyrës shtetëror në sistem.
Sipas Kodit Penal, Kreu III I pjesës së Posaçme “Vepra Penale kundër pasurisë dhe në sferën ekonomike”, Seksioni II “Mashtrimet”, përcaktohet qartë se çfarë ka bërë OSSH me konsumatorët shqiptarë. Por po ashtu përcaktohet qartë se çfarë ndëshkimesh mund të marrin krerët e OSSHsë për mashtrimin që kaën bërë.
Neni 143 MASHTRIMI “Vjedhja e pasurisë me anë të gënjeshtrës ose shpërdorimit të besimit dënohet me gjobë ose me burgim gjer në pesë vjet. Po kjo vepër, kur kryhet në bashkëpunim në dëm të disa personave ose më shumë se një herë, dënohet me burgim nga tre gjer në dhjetë vjet dhe, kur ka sjellë pasoja të rënda, me burgim nga dhjetë gjer në njëzet vjet.”
Praktika e kësaj vjedhjeje është kryer duke përdorur mashtrimet kompjuterike dhe Kodi Penal ka një nen të veçantë për këtë lloj mashtrimi, përkatësisht Nenin 143/b “Mashtrimi Kompjuterik” (shtuar me Ligjin 10023 dt 27.11.2008, Neni 15). Në këtë nen thuhet: “Futja, ndryshimi, fshirja ose heqja e të dhënave kompjuetrike apo ndërhyrja në funksionimin e një sistemi kompjuterik, me qëllim për t’I siguruar vetes apo të tretëve, me mashtrim, një përfitim ekonomik të padrejtë apo për ti shkaktuar një të treti pakësimin e pasurisë, dënohen me burgim nga gjashtë muaj deri në gjashtë vjet dhe me gjobë nga 60000 (gjashtëdhjetë mijë) lekë deri në 600000 (gjashtëqind mijë) lekë. Po kjo vepër, kur kryhet në bashkëpunim, në dëm të disa personave, më shumë se njëherë ose kur ka sjellë pasoja të rënda materiale, dënohet me burgim nga pesë deri në pesëmbëdhjetë vjet dhe me gjobë nga 500000 (pesëqind mijë) Lekë deri në 5000000 (pesë milionë lekë).”
Pra siç përcakton Kodi Penal, krerët e OSSHsë duke qenë se kanë vepruar në bashkëpunim dhe duke qënë se I kanë kryer dëm shumë personave rrezikojnë burg ndërsa dëmshpërblimi që kërkon ERE është një akt I pashembullt dhe absurd tolerance të njëanshme ndaj një subjekti I cili ka kryer një vepër të pastër penale.
Për këtë arsye ZMK do ta çojë këtë çështje në Prokurori me akuzën publike të vjedhjes me anë të mashtrimit dhe të mashtrimit kompjuterik duke I referuar legjislacionit shqiptar. Tashmë konsumatorët shqiptarë kanë të drejtë të kërkojnë më shumë se dëmshpërblimin nga një insitutcion që çdo ditë u grabiot paratë me fatura të fryra nëpërmjet mashtrimeve kompjuterike dhe me përllogaritjet mashtruese të matësve të energjisë elektrike. Krerët e OSSHsë janë mësuar të gëzojnë frytet e vjedhjes që u bëhen konsumatorëve shqiptarë për llogari të OSSHsë por sot ata mund të vendosen në bankën e të akuzuarve.
Tashmë ZMK ka filluar të rivendosë ekuilibrat e munguar në treg në një kohë që institucionet rregullatore nuk po e kryejnë detyrën mjaftueshëm. Tashmë ZMK pas vite të tëra pritjeje që institucionet rregullatore të kryejnë detyrat e tyre mbikqyrëse në treg po fillon një fushatë të vendosjes para përgjegjësisë të të gjithë institucioneve qëndrore dhe lokale të mbikqyrjes së tregut dhe të institucioneve rregullatore në treg. Fushata e ZMKsë do të jetë e përditshme nga data 23 Shkurt deri në 15 Mars në Ditën Ndërkombëtare të Konsumatorëve duke përfshirë në iniciativat e saj ngritje të çështjeve penale, civile, ankesa administrative, protesta qytetare, konferenca shtypi, seanca dëgjimore, etj.
Qëllimi I ZMKsë është të përshkallëzojë shkallën e presionit ndaj institucioneve rregullatore dhe të mbikqyrjes së tregut që të mbrojnë interesave e nëpërkëmbura të konsumatorëve shqiptarë, detyrim ky pa të cilin Shqipëria s’mund të futet kurrë në BE pasi ky është një kusht I panegociueshëm dhe I pakapërcyeshëm pavarësisht çdo lloj avantazh apo disavantazhi në fusha të tjera.
Avokat Altin Goxhaj
Drejtor I ZMKsë ZMK: STOP rritjes së re të çmimit të biletave të autobuzëve nga Edi Rama Avokati I Konsumatorëve Altin Goxhaj: Dyshime për interesa financiare të Edi Ramës në kompanitë e transportit urban në Tiranë
ZMK reagoi sot përballë Bashkisë Tiranë duke ngritur dyshime për afera korrupsioni të Kryetarit të Bashkisë Tiranë me kompanitë e transportit publik ndërqytetës për shërbimin e transportit të udhëtarëve në Tiranë.
Siç dihet, vetëm dje, Shoqata e Transportit Publik Ndërqytetas i kërkoi qeverisë ta kalojë këtë shërbim në varësi të pushtetit vendor pasi “vetëm kështu mund të rritet cilësia e tij.” Vetë Presidenti i kësaj Shoqate, Hazbi Parllaku, paraqiti disa kërkesa para qeverisë të cilat do të ndryshonin sipas tij situatën aktuale të transportit publik sidomos në Tiranë. “Në kuadër të decentralizimit të pushtetit, kërkojmë kalimin e kompetencave për caktimin e çmimeve të biletave dhe aboneve pranë Këshillave Bashkiakë të pushtetit vendor”, tha Parllaku.
Avokati i Konsumatorëve Altin Goxhaj reagoi sot përballë Bashkisë Tiranë duke e intepretuar këtë qëndrim të Shoqatës së Transportit si një lojë të Edi Ramës për të marrë kontrollin e çmimit të biletave me qëllim rritjen e tyre!
Avokati i Konsumatorëve Altin Goxhaj deklaroi përballë Bashkisë Tiranë:
“Dje pamë Shoqatën e Transportit Publik Ndërqytetas e cila kërkoi që kompetencat për çmimin e biletave të autobuzëve të Tiranës ti kalonin Bashkisë Tiranë ndërkohë që kjo argumentohej edhe me nevojën për ndryshimin e çmimit që për një kompani private kjo do të thotë rritje. Fakti që kompanitë e Transportit mendojnë se do të rrisin çmimin e biletave të autobuzëve nëse këtë kompetencë do ta ketë Bashkia Tiranë ngren dyshimin në se Edi Rama ka interesa të drejtpërdrejta financiare në kompanitë e transportit publik pasi cila mund të ishte arsyeja që Bashkia të kërkonte rritjen e çmimit të biletave të autobuzëve në favor të disa kompanive që inkasojnë 45 milionë dollarë në vit si pasojë e rritjes së çmimit një vit më parë me kërkesë të Bashkisë Tiranë. Edhe një vit më parë kompanitë e transportit publik pretenduan se ofrojnë kushte skandaloze dhe të papranueshme për pasagjerët sepse çmimi prej 20 lekësh i biletave nuk mbulonte dot kushte më të mirë. Sot çmimi është 50% më i lartë dhe kushtet janë po ato. Pretendimi se cilësia është e ulët prej çmimit është një lojë e babëzisë normale që ka çdo biznes për më shumë fitim por kjo kufizohet nga roli rregullator i shtetit në treg. Dihet shumë mirë se shërbimi i transportit urban të udhëtarëve nuk është një e drejtë private për të kryer biznes por një shërbim publik për të cilin kontraktohet privati dhe ku të drejtat janë të shtetit sepse kemi të bëjmë me një porosi publike.”
Në fund Z. Goxhaj shtoi: “Dje pretendimi i kërkuesve të rritjes së çmimit të biletës së transportit urban për ti kërkuar Qeverisë kalimin e kompetencave në pushtetin lokal për çmimin e biletave krijon dyshime të hapura për afera korruptive dhe interesa të errëta në pushtetin lokal Tiranë.”
Zyra e Shtypit pranë ZMK 12.10.09 STOP AKSESIT NDAJ PORNOGRAFISE QE KANE FEMIJET SHQIPTARE Drejtuar:
Këshillit Kombëtar të Radiotelevizioneve të Republikës së Shqipërisë
Autoriteti i Komunikimeve Postale dhe Elektronike
Dërgon:
Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve – ZMK
Subjekti:
Apel publik për të marrë masa ndaj fluksit televiziv, elektronik, dixhital, online dhe telefonik me pagese me përmbajtje pornorafike që aksesohet nga fëmijët shqiptar hapur apo me barriera të lehta dhe të kapërcyeshme
Dt.
20 Nëntor 2009, Tiranë
Të nderuar Zonja dhe Zotërinj
Sot është Dita Ndërkombëtare e të Drejtave të Fëmijëve dhe pikërisht sot Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve gjen rastin të bëjë një apel publik për autoritetet rregullatore në fushën e imazhit dhe komunikimit elektronik mbi situatën e papranueshme të aksesit mbi pornografinë apo të materialeve me përmbajtje seksuale të papërshtatshme për fëmijët shqiptarë.
Situata e rëndë:
Nga të dhënat e siguruara nga vëzhhgimet e Zyrës për Mbrojtjen e Konsumatorëve rezulton se:
1. Televizionet: Mediat televizive shqiptare analoge transmetojnë në orë të ditës në orare shumë të aksesueshme nga fëmijët programe muzikore dhe filma me përmbajtje seksuale krejtësisht të papërshtatshme për fëmijët. Video muzikore dhe filma me skena të plota seksuale apo devijante, me dialogje dhe kontekste të pastra seksuale krejtësisht të papërshtatshme për edukimin e fëmijëve, jepen në orare të paradites, të drekës dhe pasdites në shumë kanale televizive në të gjithë Shqipërinë.
2. Televizionet Dixhitale: Shumë media shqiptare dixhitale dhe analoge, transmetojne programe me përmbajtje të pastër pornografike dhe kodet e sigurisë familjare janë kthyer në barriera lehtësisht të kapërcyeshme për fëmijët shqiptarë pikërisht për hir të nivelit të ulët të njohurive praktike të prindërve dhe shkallës së lartë të njohurive të fëmijëve në përdorimin e pajisjeve elektronike. Pikat e shitjes së pajisjeve të transmetimit dixhital tokësor apo satelitor apo kabllor ofrojnë pak ose aspak këshillim për prindërit për përdorimin e kodeve të sigurisë për aksesin në kanalet pornografike. Po ashtu shumë filma me përmbajtje të papërshtatshme jepen në orët paradites, së drekës dhe të pasdites në kanalet pa kode sigurie.
3. Videotekat: Në videotekat shqiptare jepen me qera apo shiten video me përmbajtje të pastër pornografike për fëmjët nën 16 vjeç dhe nuk ka asnjë kufi për tregtimin e këtyre materialeve. Asnjë kërkesë për respektim të kufijve moshor.
4. Internet-Kafetë: Në internet-kafetë, lejohen fëmijë të vegjël që të përdorin faqe online me përmbajtje pronografike dhe për këtë administratorët e qëndrave të internetit ofrojnë asistencë dhe konsulencën e nevojshme të drejtpërdrejtë apo me linke të gatshme që sigurojnë këtë shërbim. Po ashtu në qëndrat e internetit janë krijuar hapësira në servera me materiale video me përmbajtje të pastër pornografike apo që nuk duhet të lejohen për fëmijët nën 16vjeç por që aksesi për fëmijët shqiptarë është i plotë (kemi me dhjetra raste të raportuara për akses tek fëmijë 7-10 vjeç).
5. Shërbimet Call Center: Në shërbimet telefonike të llojit ”call centre” ofrohen shërbime të bisedave apo të dëgjimit të historisë me përmbajtje të plotë erotike ku i jepet ky akses kujtdo përfshirë edhe fëmijët nën 16 vjeç duke përdorur barriera krejtësisht të kapërcyeshme pasi vetdeklarimi i moshës që disa linja e përdorin është krejtësisht i pavlerë.
Në të dhënat e ZMKsë, të konsultuara me specialistë, profiti financiar nga aksesi i pornografisë nga fëmijët në Shqipëri kap një shifër prej 2 milionë eurosh në vit. Dhe të gjitha këto janë në kundërshtim me interesin e fëmijëve dhe shkelin hapur standartet e një edukimi të shëndetshëm për fëmijët nën 16 vjeç. Shoqëria shqiptare puritane në dukje, është krejtësisht indiferente ndaj këtij fenomeni me pasoja në formimin dhe edukimin psikologjik dhe seksual të fëmijëve shqiptarë.
Rekomandimet:
Mbikqyrja: Për këtë arsye ZMK, iu drejtohet Këshillit Kombëtar të Radiotelevizioneve dhe Autoritetit të Komunikimeve Elektorike dhe Postale, që të ndërmarrin masa urgjente brenda kompetencave të tyre dhe të shikojnë ndërmarrjen e iniciativave ligjore për ritjen e kompetencave të tyre për ushtrimin e autoritetit të tyre rregulllator për të kufizuar sa më shumë të jetë e mundur aksesin e fëmijëve ndaj flukseve me përmbajtje pornografike apo të programeve me përmbajtje të papërshtatshme seksuale për fëmijët shqiptarë.
Edukimi: Është e domosdoshme ndërgjegjësimi i publikut nëpërmjet fushatave edukative në media për rrezikun që ka sot media në influencimin negativ të formimit psikologjik të fëmijëve si pasojë e aksesit shumëdimensional në pornografi dhe në programet me përmbajtje të papërshtatshme seksuale për fëmijët.
Kodi i Etikës kundër Pornografisë: Është e domosdoshme që të rritet kontrolli mbi mediat për përmbajtjen e programeve dhe bashkëpunimit me to për krijimin e një Kodi të Etikës kundër Pornografisë për programet që aksesohen nga fëmijët.
Aftësim i Prindërve: Të kërkohet nga kompanitë e transmetimeve dixhitale dhe kabllore që të rrisin shkallën e informimit dhe aftësimit të klientëve mbi përdorimin e kodeve të sigurisë.
Ndryshimi i praktikave të aksesit: Të detyrohen kompanitë e shërbimit “call center„ që të ndryshojnë praktikat e shërbimeve me përmbajtje të papërshtatshme seksuale që të reduktojnë sa më shumë të jetë e mundur aksesin e fëmijëve në këto shërbime.
Kontrolle: Të ushtrohen kontrolle të fuqishme mbi videotekat dhe internet kafetë për të kërkuar moslejimin e ofrimit të shërbimit me qera dhe të tregtimit të materialeve me përmbajtje pornografike për fëmijët.
Mbi bashkëpunimin: ër këto arsye, ZMK me qëllim rritjen e bashkëpunimit të institucioneve dhe rritjen e bashkëpunimit dhe partneritetit publik – privat – shoqëri civile, do të organizojë në fillim të Dhjetorit një tryezë të rrumbullakët për një Plan Veprimi të përbashkët për reduktimin e aksesit të fëmijëve në programet me përmbajtje të papërshtatshme seksuale dhe pornografike.
Kujtesë: Gjejmë rastin t’ju kujtojmë se këto probleme, ashtu siç vlerësohet edhe në vendet më të zhvilluara, ndikojnë direkt dhe indirekt në rritjen e rrezikut që fëmijët të bien pre e pedofilisë.
Me respekt
Avokat Altin Goxhaj
Drejtor i Zyrës për Mbrojtjen e Konsumatorëve Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorit: Kemi një vit që i kërkojmë bashkisë afishimin e kontratës Marre ng Gazet Shqip e dt. 29 Gusht dhe 30 Gusht 2009
Urbanët, qytetarët të zhgënjyer nga bashkia
Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorit: Kemi një vit që i kërkojmë bashkisë afishimin e kontratës
Lorina Mixha
Qytetarët e Tiranës janë të zhgënjyer nga kushtet e transportit urban. Ankesa të shumta, por edhe "nota" pesimiste për rritjen e cilësisë së shërbimit, janë raportuar pranë Zyrës së Mbrojtjes së Konsumatorëve. "Kemi udhëtuar me autobus. Mund të themi se ashtu si dhe ankesat e konsumatorëve, shërbimi i transportit urban nuk ka ndryshuar, nuk është përmirësuar aspak, edhe pas rritjes së çmimit të biletës nga 20 në 30 lekë", tha drejtuesi i ZMK-së, Altin Goxhaj. Sipas tij, transporti urban duhet të kishte ndryshuar rrënjësisht pas rritjes së çmimit të biletës, ndërsa Bashkia e Tiranës është struktura që duhet të ushtrojë kontrolle lidhur me plotësimin e kritereve të parashikuara në kontratë.
"Kemi plot një vit që kërkojmë të pajisemi me kontratat e nënshkruara lidhur me shërimin e transportit urban për qytetarët. I jemi drejtuar Drejtorisë së Transportit, pranë Bashkisë së Tiranës, por edhe nëpërmjet lëvizjeve apo aktiviteteve të ndryshme zotit Enton Punavia, të na pajisje me kriteret që duhet të plotësojnë linjat për qytetarët", theksoi Goxhaj. Sipas tij, këtu është shkelur ligji për të drejtën e informimit publik, pasi bashkia në këtë rast duhet të bëjë transparente kontratat, e madje t‘i afishojë edhe ato online, sikurse aktivitetet apo procedurat e tjera të vendosura në web-in përkatës. Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorit ka tërhequr vëmendje lidhur me kontrollet e bashkisë, në dobi dhe mbrojtje të udhëtarëve, të cilët i mbajnë sytë nga bashkia, "avokatja" e halleve të tyre dhe shqetësimeve të përditshme, për të cilat shpesh paguajnë shumë shtrenjtë në krahasim me shërbimin e ofruar. "Duhet të jetë Bashkia e Tiranës ajo që të ushtrojë kontrolle, të jetë rregullatori mes kompanive që administrojnë transportin urban dhe t‘u ofrojë kryeqytetasve kushtet e parashikuara në kontratë. Ndërkohë që më vjen keq të them se iniciatorët dhe ideatorët e projektit për rritjen e çmimit të biletës kanë qenë pikërisht përfaqësuesit e bashkisë. Me një projektvendim ata i kanë kërkuar Këshillit të Ministrave të miratojë rritjen e çmimit të biletës nga 20 në 30 lekë", thekson avokati i konsumatorëve. Sakaq, një mënyrë për të shtuar fitimet e kompanive të transportit urban janë edhe reklamat apo mesazhet promocionale të ngjitura anekënd hapësirës së autobusëve. Gjatë fushatës zgjedhore s‘kemi parë asnjë nga autobusët e linjave pa fytyrën e kandidatëve më të rëndësishëm për deputet. Por pavarësisht se një pjesë e mirë e tyre kanë fituar zgjedhjet, mësohet se u kanë lënë pa paguar dhe mbeten në borxh me kompanitë e shërbimit të transportit urban. Ende nuk është bërë një bilanc i saktë për faturat e borxheve...
Sipas një studimi të pak kohëve më parë, rezulton se në Tiranë udhëtojnë çdo ditë mbi 225 mijë pasagjerë. Në këtë shifër përjashtohen ata që përfitojnë udhëtim falas. Sipas këtyre të dhënave, në Tiranë ka 234 stacione, në të cilat qarkullojnë 162 autobusë, të cilët ndalojnë 45 mijë herë çdo ditë.
ZMK-ja publikon analizën për defektet e shërbimit
Kushti: autobusët duhet
të pastrohen çdo ditë
Një e dhënë e re që vjen nga verifikimet e ZMK-së është edhe zbulimi i autorëve të një prej vjedhjeve që u bëhet qytetarëve të Tiranës. Sipas dëshmisë së disa shoferëve të linjave të Tiranës, arsyeja e vonesave të ardhjes së autobusëve në stacione është politika që ndjekin kompanitë private dhe publike, me qëllim që ato të mbushen sa më shumë me udhëtarë për të maksimalizuar fitimin, duke ulur koston. Gjithashtu mjetet që vihen në dispozicion në disa raste janë më pak se sa kontrata me bashkinë në varësi të ditëve apo të orëve të pikut. "Në lidhje me kushtet e higjienës dhe pastërtisë në mjete, të dhënat e sotme janë edhe më skandaloze. Automjetet jo vetëm që nuk lahen çdo ditë, por për pastrimin e tyre, personelit nuk i vendosen në dispozicion as mjetet më elementare të pastrimit", sqaron zyrtarisht ZMK-ja. Rasti më i mirë i pastrimit të tyre është larja me zorrë uji nga fatorinot apo shoferët një herë në disa ditë.
Gjithashtu një tjetër detaj i nënvizuar në analizën e Zyrës së Mbrojtjes së Konsumatorit është edhe fakti që autobusët janë kthyer në vatra të infeksionit. Fatorinot nuk janë të siguruar dhe për pasojë nuk kanë as librezë shëndetësore, siç e kërkon edhe ligji. Duke pasur parasysh kontaktin e një fatorinoje me mijëra qytetarë çdo ditë, mungesa e një diagnostikimi mjekësor e bën fatorinon një bartës potencial të sëmundjeve infektive. Ligji ka përcaktuar që disa kategori profesionale, që përfshin edhe fatorinot, duhet të kenë librezë mjekësore që vërteton se ata nuk vuajnë nga sëmundje infektive, të cilat mund të rrezikojnë publikun si pasojë e llojit të punës që kryen personi.
Për të gjitha këto, ZMK do të kërkojë pranë Institutit të Shëndetit Publik një informacion se çfarë është bërë deri tani për kushtet higjienike në të cilat ushtrohet shërbimi i transportit urban në Tiranë.
Urbanët, qytetarët "llogari" në bashki
Secili qytetar mund ta kërkojë kontratën në bazë të ligjit për informimin publik
Çdo qytetar, i cili kërkon të njohë kushtet me të cilat duhet të udhëtojë me 30 lekë të reja në njërën nga linjat e urbanit në kryeqytet, mund ta kërkojë informacionin pranë Bashkisë së Tiranës. Çdo institucion, duke përfshirë këtu edhe bashkinë e kryeqytetit, kanë për detyrim të sqarojnë qytetarët e thjeshtë, opinionin publik nëpërmjet mediave, por edhe organizatat jofitimprurëse, të cilave iu nevojitet informacioni. Detyrimi për t‘u përgjigjur, si edhe për të qenë transparent me publikun parashikohet në ligjin për të drejtën e informimit publik. Ndërkohë që kontratat duhet të jenë të afishuara në web-in zyrtar të Bashkisë së Tiranës. "Kontratat e nënshkruara mes shtetit dhe privatit duhet të jenë të publikuara, në mënyrë që konsumatori të jetë në dijeni të kushteve që duhet të ofrojë sot transporti urban. Ndërkohë që të gjitha kriteret që duhet të përmbushen nga linjat, shërbimi që i ofrohet qytetarit duhet të afishohet për udhëtarët, qoftë edhe nëpërmjet internetit", sqaron kreu i Zyrës së Mbrojtjes së Konsumatorëve, Altin Goxhaj. Sipas tij, në bazë të ligjit për informimin publik, secili nga kryeqytetasit mund të marrë informacion të saktë dhe të bollshëm lidhur me detyrimet që ka shteti për t‘u ofruar taksapaguesve shërbimin e transportit.
Nga të dhënat e mbledhura nga ZMK-ja rezulton se informacioni publik i Bashkisë Tiranë për këtë shërbim është krejtësisht jashtë standardit të transparencës, sepse mungon plotësisht e dhëna bazë, që është numri i udhëtarëve, d.m.th. mungon numri i konsumatorëve, çka është bazë e vetme që përcakton edhe eficensën ose jo të këtij shërbimi. Bashkia ka publikuar të dhëna për numrin dhe emrat e linjave, kompanitë që i mbulojnë, numrin e mjeteve në dispozicion, oraret e shërbimit, kohën teorike të pritjes në stacione dhe në mënyrë topografike jepet edhe numri i stacioneve nëpërmjet hartës së linjave të transportit. "Të gjitha këto të dhëna janë në rastin më të mirë të paplota dhe në rastin më të keq janë të rreme. Siç është rasti i orareve të shërbimit apo kohës së ndalesave, të cilat nuk i përgjigjen fare realitetit. Në këtë pikë kemi të bëjmë me një konfuzion të qëllimshëm, me të cilin është abuzuar nga të gjitha palët e interesuara për të ruajtur apo keqësuar situatën financiare apo të përfitimit të shërbimit nga ana e konsumatorëve", sqaron ZMK-ja.
Sipas të dhënave të studimit të Zyrës së Konsumatorit, rezulton se në Tiranë çdo ditë udhëtojnë minimumi mbi 225 000 pasagjerë, me status paguesi të biletës apo të pajisur me abone.
Numri i paktë i linjave, shtrirja e tyre në pjesët më të populluara, përmirësimi i ndjeshëm i infrastrukturës së udhëtimit dhe rritja e çmimit të karburantit për lëvizjen me mjete private, si edhe rëndimi i trafikut të përgjithshëm, niveli i lartë i varfërisë dhe i rritjes së kostos së përgjithshme të jetesës janë faktorë që ndikojnë realisht në rritjen e kërkesës publike për shërbim transporti urban të udhëtarëve. 1MAJ, ora12:00 perballe Kryeministrise:STOP ABUZIMIT BANKARME RROGAT E PUNETOREVE SHQIPTARE
Nr. Prot. 90501.1Drejtuar: Dr. Sali Berisha, Kryeministër i ShqipërisëDërgon: Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve – ZMKDt. 1 Maj 2009, Tiranë
I nderuar Z. Kryeministër
Sot është 1 Maj, Dita e Punëtorëve, ditë e cila në të gjithë botën përkujtohet nëpërmjet një reflektimi publik ndaj situatës së të drejtave social-ekonomike të punonjësve dhe duke reaguar për më shumë të drejta dhe standarte.
Një nga çështjet më të rëndësishme për qytetarët në Shqipëri ka qenë dhe do të mbetet dhe për shumë vite niveli i pagave në të gjithë sektorët.
Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve e cila është edhe një ndër subjektet më përfaqësues në Shqipëri të zërit të qytetarëve, ka konstatuar prej vitesh një situatë të rëndë abuzimi në dëm të qindra mijë punonjësve në të gjithë Shqipërinë të cilët e marrin pagën nëpërmjet sporteleve të bankave të nivelit të dytë apo nëpërmjet sporteleve të institucioneve të tjera financiare jobankare. Të gjithë punonjësit shqiptarë që marrin pagën në këto subjekte asnjëherë nuk marrin pagën e plotë sipas kontratës që kanë me punëdhënësit e tyre. Ata janë të detyruar që të paguajnë komisione bankare dhe tarifa për një shërbim për të cilin nuk kanë asnjë detyrim. Në këtë mënyrë të gjithë punonjësit e Shqipërisë humbasin cdo vit miliona euro nga rrogat e tyre ndërkohë që punëdhënësit ia faturojnë këtë shërbim në mënyrë të paligjshme punonjësve të tyre megjithëse çdo përgjegjësi është e tyre dhe e mënyrës se si ata kanë përzgjedhur dhe kanë kontraktuar bankat e nivelit të dytë apo institucionet e tjera financiare jobankare.
Sipas Kodit Civil dhe Kodit të Punës, kryerja e detyrimit financiar të punëdhënësit ndaj punëmarrësit në dhënien e pagesës realizohet në momentin që punëmarrësi tërheq shumën e parave që i takojnë sipas kushteve kontraktuale dhe jo kur punëmarrësi bën biznes me një institucioni të ndërmjetëm financiar. Punëmarrësi nuk ka si punëdhës bankën apo çdo sportel tjetër të ndërmjetëm, ndaj dhe pëgjegjësia për kostot e shërbimit i takojnë vetëm punëdhënësit dhe askujt tjetër.
Prej vitesh ky system i dhënies së pagave i ka kushtuar xhepin të punonjësve të Shqipërisë dhjetra miliona euro, para këto që i janë zbritur punonjësve të Shqipërisë nga rrogat në favor të institucioneve financiare bankare dhe jobankare dhe punëdhënësve.
Për këtë arsye Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve – ZMK pasi ka studiuar prej muajsh sistemin e pagesave në sportelet bankare dhe jobankare të kontraktuara për këtë qëllim, ka arritur në përfundimin se sitemi aktual i pagesave ka këto parregullsi:
1. Punonjësve u mbahet nga rroga një tarifë e caktuar shërbimi në formë komisioni e cila shkel marëdhëniet kontraktuale financiare që kanë punonjësit me punëmarrësit pasi sportelet e institucioneve bankare dhe jobankare ofrojnë shërbimin në emër të punëmarrësit (I përzgjedhur në marëdhënie kontraktuale nga vetë punëdhënësit dhe jo nga punëmarrësit). Kjo praktikë ka sjellë dhjetra miliona euro abuzim në dëm të xhepave të punonjësve në të gjithë sektorët dhe në të gjithë nivelet, qëndrore dhe lokale.
2. Punëdhënësit përzgjedhin institucionet financiare që do të kryejnë shërbimin e dhënies së pagave për punonjësit e tyre në mënyrë të njëanshme dhe jo në marëveshje të drejtpërdrejtë me çdo punonjës çka dëmton interesat e drejtpërdrejta financiare të punëmarrësve të cilat mund të kenë marëdhënie të tjera kontraktuale preferanciale me subjektet bankare dhe jobankare në varësi të historisë së tyre personale. Kjo ka sjellë disfavore të mëdha financiare dhe të padrejta për punonjësit në të gjithë sektorët dhe në të gjithë nivelet, qëndrore dhe lokale.
3. Punëmarrësit nuk kanë të drejtë të realizojnë preferencat e tyre pa kosto në përzgjedhjen dhe ndryshimin e subjekteve financiare në të cilat ata duhet të marrin pagat dhe të kryejnë veprime të tjera financiare në favor të interesit të tyre më të mirë. Kjo praktikë i sjell çdo vit humbje financiare dhe vështirësi burokratike të pallogaritshme dhjetra mijë punonjësve në të gjithë sektorët dhe në të gjithë nivelet, qëndrore dhe lokale.
Për këto arsye, ZMK, në 1 Maj 2009, në Ditën Zyrtare të Punëtorëve iu paraqet një propozim të drejtpërdrejtë që brenda muajit Maj 2009, Ju të miratoni një VKM e cila të zgjidhë njëherë e përgjithmonë problemin e mbajtjes së komisionit dhe të çdo tarife tjetër nga pagat e punonjësve të institucioneve buxhetore në sportelet bankare dhe jobankare dhe Ministria e Financave të nisë punën për hartimin e legjislacionit të nevojshëm që do të zgjidhë problemet e mësipërm si në sektorin publik dhe atë jopublik.
Bashkangjitur ZMK ju ka paraqitur edhe një draft të shkurtër i cili paraqet një model të zgjidhjes ligjore të problemit përkatës.
Me bindjen e plotë se Ju dhe Këshilli i Ministrave do të merrni në shqyrtim sa më shpejt të jetë e mundshme shqetësimin tonë duke i dhënë zgjidhjen më optimale të mundshme, JU UROJMË JUVE PUNË TË MBARË DHE I UROJMË TË GJITHË PUNONJËSIT E SHQIPËRISË GËZUAR FESTËN E 1 MAJIT!
Me respekt
Avokat Altin GoxhajDrejtor i Zyrës për Mbrojtjen e Konsumatorëve
Ja dhe Projekt VKM-ja e peropozuar nga ZMK: P R O J E K T - V E N D I M
V E N D I M
Nr. xx, datë xx.05.2009
PËR PRAKTIKAT FINANCIARE TË DHËNIES SË PAGAVE NËPËRMJET BANKAVE TË NIVELIT TË DYTË DHE SUBJEKTEVE TË TJERA FINANCIARE JOBANKA PËR PUNONJËSIT E INSTITUCIONEVE BUXHETORE
Në mbështetje të nenit 100 të Kushtetutës dhe të ligjit nr. 8487, datë 13.5.1999 “Për kompetencat për caktimin e pagave të punës”, të ndryshuar, dhe ligjit …. me propozimin e Kryeministrit, Këshilli i Ministrave
V E N D O S I:
1. Të gjithë punëmarrësit të cilët e marrin pagën e punës nëpërmjet sporteleve të bankave të nivelit të dytë dhe subjektet e tjera jobankare, nuk duhet t’u mbahet asnjë komision bankar dhe nuk kanë asnjë detyrim që të paguajnë ndonjë tarifë shërbimi gjatë tërheqjes.
2. Cdo detyrim financiar për kryerjen e këtij shërbimi financiar është përgjegjësi kontaktuale e punëdhënësit me institucionin financiar që kryen shërbimin. Punëmarrësi nuk ka asnjë detyrim financiar në kryerjen e këtij shërbimi.3. Ministria e Financave duket të ndërtojë të gjitha aktet e nevojshme normative për të garantuar zbatimin e këtij Vendimi.
Ky vendim hyn në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare.
K R Y E M I N I S T R I
S A L I B E R I S H A
Kontakto ZMK:
ZMK - ZYRA PER MBROJTJEN E KONSUMATOREVE
Adresa: Rr. Bardhok Biba, P.75, Sh2, Kati 1, Tirana, AL Person Kontakt: Avokat Altin Goxhaj – Drejtor Ekzekutiv
Tel.: + 355 42 220 331 , Mobile: +355 692277358E-mail:
Kjo adresė e-mail-i ėshtė e mbrojtur nga spam bots, duhet tė aktivizoni Java skriptet pėr tė parė atė
, Web: www.konsumatori.org |
